Dzień Portugalii i języka portugalskiego

   Dzisiaj mamy Dzień Portugalii – święto narodowe. Portugalczycy obchodzą rocznicę śmierci jednego ze swoich wybitnych poetów – Luísa de Camőes, który żył w XVI wieku. Oprócz tego dzisiaj jest dzień Języka Portugalskiego. Opowiem Wam trochę o mojej przygodzie z językiem i o innych rzeczach z tym związanych.

   Zacznę od tego, że z powodu kryzysu kilka lat temu rząd portugalski musiał ograniczyć liczbę dni wolnych, gdyż inne kraje europejskie (chociaż wczoraj mój znajomy powiedział, że to wszystko przez Niemców)  tego zażądały. Politycy zdecydowali się wykreślić na następne 5 lat cztery święta, a żeby nie robić sobie wrogów z Watykanu wybrali dwa państwowe i dwa kościelne. I tak właśnie Boże Ciało i Wszystkich Świętych są normalnymi dniami roboczymi. Ale dzisiejszy dzień jest zbyt ważny, żeby go nie świętować, dlatego więc dziś nie pracujemy.

   Święto Języka Portugalskiego to właściwie Święto Wspólnoty Języka Portugalskiego, do której należą państwa, w których językiem urzędowym jest portugalski: Angola, Brazylia, Gwinea Bissau, Mozambik, Portugalia, Republika Zielonego Przylądka, Timor Wschodni i Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.

   Ja sama naukę portugalskiego zaczęłam dopiero po przyjeździe tutaj. W lutym rozpoczęłam zajęcia na Uniwersytecie Maderskim – najmłodszym i najmniejszym uniwersytecie portugalskim. Uniwersytet ma nowoczesny kampus niby w mieście, ale już jakby trochę na obrzeżach – z okien można podziwiać widok między innymi na plantacje bananów.

widok z okna na uniwersytecie

widok z okna na uniwersytecie

   Jeśli chodzi o wykładowcę to miałam pecha. Thierry pochodzący z Francji choć ładnie mówił po portugalsku to niestety nie używał języka angielskiego w czasie swoich zajęć. Tłumaczył zatem portugalskie słówka na portugalski, a czasem dodawał jakieś dygresje po francusku. Każde zajęcia zaczynał jednym z pytań: co dziś robiliście? Co dziś będziecie robić? Dla niego to nie był problem, że nikt nie zna czasów przyszłych, czy przeszłych. Jego ulubioną rozrywką w czasie wykładów było rysowanie mapy Portugalii i przepytywanie wszystkich z tego, gdzie leży jakie miasto. To mam opanowane do perfekcji! Moja grupa była bardzo ciekawa, z ludźmi z całego świata, którzy z różnych powodów trafili akurat na Maderę. Wśród nich: studenci w ramach programu Erasmus, amerykanie, którzy pracowali w nowoczesnym centrum technologii, osoby z Wenezueli, które szukały lepszego życia na Maderze, emerytowani Rosjanie i Ukrainki, którzy zdecydowali się ostatnie lata spędzić na wyspie, a na naukę zdecydowali się, gdyż rząd maderski sponsoruje kurs języka portugalskiego na poziomie podstawowym (A1) dla imigrantów. Kurs już się niestety skończył – dla mnie z wynikiem 34/40 punktów – ale wydaje mi się, że języka nauczyłam się bardziej z codziennego życia, robiąc zakupy, na poczcie, czy będąc u lekarza.

słynne już mapy Portugalii rysowane przez naszego profesora

słynne już mapy Portugalii rysowane przez naszego profesora

   Język portugalski to wciąż dla mnie zagadka. Chociaż ze słuchu rozumiem już taką część przekazu, że wiem o co chodzi, to jednak z mówieniem nadal nie wiem nawet jak zacząć. Ten język będzie na pewno łatwy dla tych, którzy znają francuski, czy włoski, a szczególnie dla osób znających hiszpański, bo wiele słów jest praktycznie taka sama, ale różnią się wymową. Chociaż sami Portugalczycy są bardzo wrażliwi na tym punkcie i mówią: „Mówisz po hiszpańsku? To nie znaczy, że znasz portugalski!”

Krótka lekcja numer 1 – tak na wszelki wypadek, może kiedyś się przyda.

Bom dia!         Dzień dobry!                         (do godziny 12/13)

Boa tarde!       Dobry wieczór!                     (od 12/13 do 19/20)

Boa noite!       Dobranoc!                             (używany po 19/20)

Wszystkie te powitania używa się na przywitanie i pożegnanie. Przykładowy dialog w sklepie wygląda mniej więcej tak:

Kupujący:       Boa tarde!                                          Dobry wieczór!

Sprzedawca:   Boa tarde!                                          Dobry wieczór!

Kupujący:      Um pão, por favor.                            Jeden chleb poproszę.

Kupujący:       Obrigada. Boa tarde!                        Dziękuję. Dobry wieczór.

Sprzedawca:   Obrigado. Boa tarde!                        Dziękuję. Dobry wieczór.

 

Inne podstawowe zwroty:

Olá!

czyli po prostu cześć.

Obrigada! Obrigado! 

czyli dziękuję, co ważne: męska część świata mówi z „o” na końcu, a żeńska z „a”, niezdecydowani mogą wybrać.

Desculpe!

czyli przepraszam, gdy się przepychamy przez tłum lub gdy nie dosłyszymy, gdy ktoś coś powiedział.

Como estás?

czyli jak się masz? A można na to odpowiedź:

Tudo bem.  lub Mais ou menos.

czyli wszystko OK lub tak sobie/mniej więcej.

   Portugalczycy używają też dużo znaczków przy literach: à, á, â, ã, ç, é, ê, í, ó, ô, õ, ú - niestety każdy z nich zmienia sposób wymowy danej literki. To akurat jest dla mnie nie do ogarnięcia.

   Niby Madera to Portugalia, niby mówi się tu tym samym językiem, a jednak podczas mojego pobytu w Bradze okazało się, że niektóre słowa używane na wyspie są właściwie tylko maderskie, a nie portugalskie. Opowiem Wam to na bardzo prostym przykładzie znanego wszystkim napoju, czyli o kawie.

DSC_0613

   Popularne nazwy kaw zna prawie każdy: cappuccino, latte, americano, czy espresso. Portugalczycy utrudnili życie nie tylko sobie, ale też przyjezdnym i pozmieniali nazwy kaw. To nie koniec! Żeby nie było tak łatwo mieszkańcy Madery wymyślili swoje własne nazwy na różne rodzaje kaw. Tak oto – ja – nauczona już na Maderze, że duża kawa z mlekiem to chinesa (chinka) nie zostałam zrozumiana w Portugalii kontynentalnej, gdyż tam ta sama kawa to meia-de-leite (pół mleka). Podobnie z małą kawą z mlekiem – takie espresso z odrobiną mleka jest bardzo popularne w Portugalii – na Maderze nazywa się garoto (chłopczyk), a w Portugalii pingo.

   Pierwsza lekcja portugalskiego za nami. Mam jeszcze kilka ciekawostek, ale to następnym razem. A tymczasem – udanego Dia de Portugal!

Madera,Z mojego życia na Maderze
One comment on “Dzień Portugalii i języka portugalskiego

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>